Osiem źródeł kryzysu młodego pokolenia. Co naprawdę pokazuje „Diagnoza Młodzieży 2026”?

Diagnoza Młodzieży 2026” jest dla mnie czymś więcej niż raportem o kondycji młodych ludzi. Czytam ją jako opis pęknięcia między światem, w którym dorastają uczniowie, a szkołą, która nadal próbuje organizować ich rozwój według logiki programu, kontroli i przewidywalności.

Reformowaliśmy szkołę, ale nie zmieniliśmy jej logiki

Każda poważna rozmowa o przyszłości szkoły powinna zacząć się od uczciwego spojrzenia wstecz. Nie po to, by rozliczać kolejne reformy, ale by zrozumieć, dlaczego tak wiele z nich zatrzymało się w pół drogi. Po 1989 roku mieliśmy w Polsce moment wielkiej edukacyjnej nadziei: doświadczenie „Solidarności”, oświatę niezależną, narodziny szkół społecznych, samorządność i wiarę, że szkołę można zbudować inaczej. A jednak ten moment nie przerodził się w trwałą zmianę logiki edukacji. Zmienialiśmy struktury, programy, egzaminy i podstawy programowe, ale zbyt rzadko wracaliśmy do pytania najważniejszego: po co nam szkoła i jakiego człowieka ma dziś pomagać kształtować?

Między reformą a resetem. O tym, co naprawdę zmienia szkołę

Największym złudzeniem współczesnej debaty o edukacji jest przekonanie, że każda zmiana oznacza przełom. Tymczasem szkołę można poprawiać bardzo długo, nie dotykając tego, co stanowi jej najgłębszy fundament.