Collegium Futurum - wyzwaniem dla dzisiejszej szkoły

Coraz więcej pojawia się argumentów, które utwierdzają mnie w słusznym wyborze nowego modelu edukacji. Projekt Young Digital Planet Nauczyciel.pl, projekty E-szkoła Wielkopolska, e-Akademia Przyszłości - każdy wykorzystuje nowoczesne podejście do dydaktyki. Interaktywne projekty, zasoby internetowe, e-learning, zespołowa praca w wirtualnych przestrzeniach. To rozwiązania, które zostały zastosowane w nowoczesnych propozycjach dydaktycznych. Dlaczego jednak tak ostrożnie podchodzimy do wdrożenia tych rozwiązań w codziennej szkolnej dydaktyce? Jeszcze pod koniec ubiegłego wieku poznałem rozwiązanie promowane w Kalifornii. Szkoła bez podziału na klasy, uczniowie realizujący ambitne projekty, troska o rozwój kompetencji kluczowych, nauczyciele w roli moderatorów i ekspertów od procesów zarządzania projektami – to rzeczywistość, która chętnie wykorzystywana jest we wspomnianych wyżej projektach i uchodzi za nowoczesne rozwiązania. A przecież szkoła w Kalifornii pracuje tak już ponad dziesięć lat. Czas więc na zmianę i (r)ewolucję w polskiej szkole. Początek już jest. Przygotowany został projekt szkoły Collegium Futurum. Od września uczniowie rozpoczną edukację, która oparta jest na trzech założeniach:

1. czynnikiem sukcesu staje się umiejętność przyswajania informacji oraz wyciągania samodzielnych wniosków,
2. praca polega na obróbce informacji i budowaniu wiedzy,
3. nurt globalizacji wymusza wykorzystywanie wiedzy, czerpanie wzorców z różnych kultur i współdziałanie przekraczające granice krajów i kontynentów.

Nie chcę kompromisów, strategii małych kroków, etapów przejściowych. Proponuję edukację w takim kształcie, który od początku będzie nową jakością i zupełnie nową i innowacyjną propozycją. Uczniowie i rodzice zagłosują, czy chcą takiej szkoły. Jeżeli nie, trudno. Będę czekał na czasy, kiedy taka szkoła będzie już tylko koniecznością, a nie wyborem i szansą na lepsze przygotowanie do życia.

Dydaktyka w Collegium Futurum

Dydaktyka w Collegium Futurum oparta jest na wykorzystaniu w dużym stopniu cyfrowych zasobów edukacyjnych. Coraz więcej materiałów interaktywnych w postaci map, plansz, modeli i symulacji, mini wywiadów, animacji powstaje jako osobny materiał interaktywny, który dostępny jest na portalach edukacyjnych. Doskonałym źródłem może tutaj być przygotowany przez Young Digital Planet portal Nauczyciel.pl. Jego ogromne zasoby stawiają YDP w rzędzie liderów w tworzeniu i udostępnianiu nowoczesnych treści, które mogą zostać wykorzystane podczas pracy z tablicą interaktywną, jak i w indywidualnej pracy uczniów. Nauczyciele w Collegium Futurum otrzymali dostęp do zasobów portalu Nauczyciel.pl. Wykorzystując dostępne narzędzia mogą przygotowywać i tworzyć własne scenariusze zajęć multimedialnych. Pozwala to nie tylko na monitorowanie pracy uczniów, ale ułatwia zarządzanie procesem ich uczenia się. Jako jedyna szkoła w Słupsku i jedna z nielicznych w województwie pomorskich Collegium Futurum uczestniczy w trzyletnim projekcie e-Akademia Przyszłości realizowanym przez Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne. Założeniem autorów projektu jest przede wszystkim kształcenie umiejętności kluczowych zalecanych przez Radę Europy. Jednocześnie stworzone jest środowisko do doświadczania przez uczniów uczenia się w szkole i wsparcia ich specjalnie dedykowanymi jednostkami e-learningowych. Przygotowano ich prawie 200. W tym celu stworzony został Gimnazjalny Program Kształtowania Kompetencji Kluczowych. Pomoże to nauczycielom w sposób optymalny wykorzystać multimedialny materiał e-learningowy. Szkoła otrzymuje tablicę interaktywną, a każdy z nauczycieli notebooka. Autorzy materiałów mają świadomość, że sama tablica niewiele zmieni w szkole, jeżeli nadal będzie stosowana w modelu nauczyciel przy tablicy (czasami uczeń) a uczniowie w ławkach. Od kilku już lat zaczęto proponować zupełnie nowe modele zajęć opierające się na nowoczesnych materiałach multimedialnych współpracujących z tablicami. Tablica ma stać się zintegrowanym systemem zarządzania wiedzą w szkole i być wykorzystana w modelu edukacyjnym stosującym na lekcji zasoby sieci, urządzenia mobilne, cyfrowy kontent edukacyjny i metodologię e-learning, edutaiment i webquesty, podcasty, blogi i wideocasty. Wraz z promocją tablic pojawiło się rozwiązanie, które pozwala dyrektorom szkół zrozumieć sens wdrożenia tablic interaktywnych w nowoczesnej edukacji. Dewiza autorów edukacji interaktywnej brzmi:

„Nie sprzedajemy nowoczesnego kontentu edukacyjnego, ale rozwiązanie dla poprawy jakości kształcenia, efektywności i skuteczności procesu edukacyjnego. Tworzymy w ten sposób szkołę ery postindustrialnej.”

Szkoła Collegium Futurum jest prekursorem w systemowym wykorzystaniu zarówno metody projektów w codziennej dydaktyce, jak i promocji edukacji interaktywnej wykorzystującej potencjał uczniów w stosowaniu cyfrowej technologii.

Witold Kołodziejczyk | Utwórz swoją wizytówkę

Co warto wiedzieć o Collegium Futurum?

Kiedy rozmawiam o projekcie Collegium Futurum, bardzo często pojawia się pytanie, czym ono wyróżnia się spośród wielu edukacyjnych propozycji, dlaczego jest takie wyjątkowe, na czym polega unikatowość szkoły?
Przedstawiam wówczas trzy obszary innowacyjnego podejścia do nauki. Od dawna są one opisane i osadzone w koncepcjach organizacji czasów gospodarki opartej na wiedzy, ale zupełnie nieobecne w systemie oświaty. Przede wszystkim rezygnujemy częściowo z nauczania opartego na przedmiotowym modelu organizacji zajęć. Program realizowany jest w zespołach projektowych, które wykorzystają modele biznesowego zarządzania projektami. Wykorzystując Internet i transmisje online zajęcia odbywają się w międzynarodowych zespołach. W tym celu zamiast sal lekcyjnych zaprojektowano specjalne centra projektowe wyposażone w nowoczesne narzędzia multimedialne. Uczniowie mają do dyspozycji interaktywne materiały wykorzystujące modele dydaktyki opartej na zasobach sieci. Za każdy z tych elementów odpowiada innych partner projektu. Infrastrukturę informatyczną przygotowuje IBM. Centra projektowe wyposaża firma VERX, a za materiały multimedialne odpowiada Young Digital Planet. Natomiast za organizację zajęć w sieci Transmisje Online, a marketingiem i promocją zajmuje się firma Etendard. Cała koncepcja dydaktyczna opiera się na kształtowaniu i rozwijaniu kompetencji kluczowych zdefiniowanych w Zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 18 grudnia 2006. Dokument wymienia osiem kompetencji potrzebnych do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. To bardzo ważne podejście przy formułowaniu przez nauczycieli programu szkoły. Przede wszystkim podstawa programowa określa umiejętności, które uczeń powinien zdobyć. W wyniku systematycznych ćwiczeń umiejętności zawartych w podstawie i nabywania nowych doświadczeń, rozwija się kompetencja. To prosty sposób na wyposażenie ucznia w kompetencje przydatne do życia w zmieniającej się rzeczywistości. To naturalny proces, w wyniku którego uczniowie przygotowują się do zdawania zewnętrznych egzaminów w bardziej skuteczny sposób.

Podejmując się wdrożenia w słupskiej szkole społecznej projektu Collegium Futurum myślałem, że to znakomita okazja stworzenia nowego w Polsce modelu funkcjonowania szkoły. Dotychczasowa formuła szkoły zaczyna się wyczerpywać. Powszechna staje się potrzeba zreformowania dydaktyki szkolnej. Dlatego tylko odważne zmiany mogą stać się rozwiązaniem odpowiadającym dzisiejszym wyzwaniom. Czy oprócz świadomości o archaicznym modelu szkoły jest też gotowość do jego zmiany. Liczę na otwartych nauczycieli, którzy pomogą mi zrealizować wizję nowoczesnej szkoły, która wybiega poza jej tradycyjne postrzeganie.

Young Digital Planet promotorem edukacji przyszłości

„Kiedy mijam więzienie lub szkołę – mówi Tom Peters - to zawsze żal mi jest tych, którzy tam siedzą.” Nadarza się właśnie okazja, aby w czasach gospodarki ery informacyjnej stało się inaczej i szkoły postrzegane były jako miejsce twórczej i fascynującej pracy. Zapadła decyzja w sprawie uruchomienia pierwszej w Polsce szkoły przyszłości, a patronat nad nią przejęła firma Young Digital Planet SA, która odpowiada za dostarczenie nowoczesnego kontentu w innowacyjnej formie i przygotowanie nauczycieli do stosowania go w praktyce. YDP stworzył produkt, który wyprzedza swój czas wytyczając tym samym kierunek rozwoju materiałów edukacyjnych. Jeszcze do niedawna na rynku YDP kojarzony był z eduROM-em. Dziś dostęp do wszystkich multimediów przygotowanych przez firmę jest możliwy za pomocą sieci, co pozwala na korzystanie z zasobów w dowolnym czasie i miejscu. Firma stworzyła produkt, którego pełny potencjał możemy docenić dopiero wówczas, gdy stworzymy dla niego nowy model szkoły. Zresztą YDP prowadzi badania i opracował kilka scenariuszy dla szkoły przyszłości. Tradycyjny model lekcji oparty na wykładzie, pracy zespołowej uczniów, wykonywaniu samodzielnych ćwiczeń nie wykorzystuje całego potencjału, jakie ma portal Nauczyciel.pl. Największym błędem jest próba dostosowania i włączenia do starego modelu edukacji nowoczesnych technologii informacyjnych. Przez to nie można osiągnąć odpowiednich efektów. Dziś powinniśmy tworzyć takie rozwiązania i strategie dla nowej szkoły, które w pełni wykorzystają potencjał portali wiedzy, czy edukacyjnych platform Web 2.0. Dopiero wówczas powstaje prawdziwa synergia w wykorzystaniu wszystkich możliwości mobilnych narzędzi, tablic interaktywnych, aplikacji sieciowych i nowoczesnych metod pracy w sieci.

„Szkoła przyszłości” ma być pierwszym rozwiązaniem, które pozwoli wykorzystać naturalne umiejętności uczniów w stosowaniu cyfrowej technologii i jej potencjału. W takiej szkole brak jest podziału na zajęcia w systemie klasowo - lekcyjnym, uczniowie pracuję w modelu projektowym, opartym na metodologii wykorzystywanej w biznesie. Zmienia się też rola nauczyciela. Szkoła zatrudnia również freelancerów do prowadzenia nieznanych do tej pory w szkole przedmiotów oraz zajęć w sieci. To szkoła, która docelowo sprawi, że życie w niej, jak i w nowoczesnej organizacji biznesowej niewiele się różni. Inny jest zakres i treść działań, choć i tutaj realizowane są projekty, które z powodzeniem mogą być biznesowymi przedsięwzięciami. W celu realizacji zakładanych celów, szkoła musi też inaczej zorganizować przestrzeń, w której przebywają uczniowie. Może w ten sposób uda się spełnić postulat MEN, aby wyprowadzić szkoły z jej murów i przybliżyć edukację do realnego świata.