AI już nie tylko słucha. Teraz pracuje z nami. Jak badanie zespołu Ethana Mollicka zmienia nasze spojrzenie na współpracę z technologią

Dużo mówi się dziś o sztucznej inteligencji. Jedni widzą w niej zagrożenie, inni – potencjał, dostrzegając jej znaczący wpływ na przyszłość uczenia się. Rzadko jednak patrzymy na AI nie tylko jako na narzędzie, lecz także jak na członka zespołu. Coraz częściej pojawiają się doniesienia o badaniach w tym zakresie. Jednym z nich jest eksperyment przeprowadzony przez zespół pod kierunkiem Ethana Mollicka z Wharton School, szczegółowo omówiony w artykule „The Cybernetic Teammate”. Wnioski z tych badań mogą stać się inspiracją również dla edukacji.

Sztuczna inteligencja w edukacji – rewolucja czy ewolucja?

Powszechna obecność generatywnych modeli sztucznej inteligencji zmienia edukację w sposób fundamentalny – od dostosowania treści do indywidualnych potrzeb uczniów, poprzez zmianę roli nauczycieli, aż po redefinicję już nie tylko metod nauczania i sposobów oceny wiedzy, ale też nowych kompetencji kluczowych. Transformacyjny wpływ sztucznej inteligencji na globalną edukację kwestionują już tylko nieliczni. Ta zmiana dotyczy trzech kluczowych obszarów: środowiska edukacyjnego, roli nauczyciela oraz funkcjonowania i nowych zachowań uczniów. Wiele z rozwiązań jest już obecnych w szkolnej praktyce. Nabierają nowego znaczenia i wpływają na zmianę warsztatu pracy nauczyciela.

Zastosowanie sztucznej inteligencji w warsztacie pracy nauczyciela. Relacja z webinarium

Sztuczna inteligencja ma ogromny potencjał, aby zrewolucjonizować edukację. Jednak jak podaje raport NASK cytowany przez Fundację Digital University, jedynie 4% nauczycieli planuje wykorzystywać sztuczną inteligencję w swojej pracy w najbliższej przyszłości, a nieco ponad 11% rozważa to w dalszej perspektywie. Powodem tego sceptycyzmu mogą być obawy związane z brakiem odpowiednich kompetencji, niepewność co do wpływu SI na rolę nauczyciela, a także lęk przed zastąpieniem ich pracy przez technologię. Te dane pokazują, że mimo dostępności nowoczesnych narzędzi edukacyjnych, wielu nauczycieli wciąż podchodzi z dystansem do integracji SI w codziennej pracy dydaktycznej.

Awersja do pesymizmu

Coraz wyraźniej dostrzegam rosnącą polaryzację postaw wobec technologii. Z jednej strony zauważam nauczycieli, którzy z dużą rezerwą podchodzą do nowoczesnych narzędzi, często przyjmując pesymistyczną perspektywę i podkreślając zagrożenia związane z cyfryzacją i automatyzacją. Z drugiej strony widzę entuzjastów, którzy bezkrytycznie akceptują każdy aspekt technologii, postrzegając ją jako jedyne rozwiązanie problemów współczesnej edukacji. Te skrajne stanowiska, moim zdaniem, utrudniają wyważoną dyskusję o realnych możliwościach i wyzwaniach, jakie niesie rozwój technologiczny.

Kilkanaście lat później - refleksja

Wiele lat temu wyraziłem w jednym z postów na moim blogu swoje obawy i krytykę wobec stanu edukacji – refleksje, które kontynuowałem przez kolejne lata, aż do wybuchu pandemii Covid-19. Niestety, mimo upływu czasu i dynamicznego rozwoju technologii, w tym sztucznej inteligencji, dzisiejsze refleksje wciąż odnoszą się do tych samych fundamentalnych problemów, które pozostają nierozwiązane. Wówczas, moje teksty były próbą rozliczenia się z systemem, który wydawał się niezdolny do sprostania wyzwaniom współczesności. Dziś, powracając do jednego z nich, zaktualizowałem go, dodając elementy związane z nowymi technologiami, w tym sztuczną inteligencją, aby ponownie podkreślić, jak bardzo potrzebujemy głębokiej transformacji edukacji.

Inspirujący pomysł na zarządzanie wykorzystaniem SI w edukacji

Ostatnio natknąłem się na ciekawy artykuł opublikowany na portalu AI4Learning, który porusza temat zarządzania wykorzystaniem generatywnej SI w edukacji. W szczególności zainteresowała mnie propozycja wprowadzenia tzw. „AI Stoplight” – systemu sygnalizacji świetlnej, który ma pomóc nauczycielom i uczniom zrozumieć, kiedy i w jakim zakresie można korzystać z narzędzi SI podczas wykonywania zadań szkolnych.