Od edukacyjnych przesunięć do świadomej transformacji

Jesteśmy świadkami fundamentalnej przemiany w definiowaniu funkcji edukacji oraz sposobów, w jakie przebiega proces uczenia i rozwijania się uczniów. Tradycyjny, jednolity model szkoły, wywodzący się z epoki industrialnej, powoli, ale skutecznie ustępuje miejsca nowej, dynamicznej wizji, która czerpie inspiracje zarówno z przełomowych odkryć nauk przyrodniczych, jak i z głębokich humanistycznych idei dotyczących rozwoju człowieka.

Zadłużenie poznawcze, czyli co ryzykujemy ucząc się z AI i jak temu zapobiegać

W najnowszym artykule „Against Brain Damage” Ethan Mollick, autor bloga One Useful Thing, ostrzega przed niekontrolowanym wykorzystaniem sztucznej inteligencji w edukacji. Jego teza jest radykalna, ale trafna. Jeśli pozwolimy uczniom korzystać z AI bez refleksji, mogą utracić zdolność samodzielnego myślenia. Uczenie się stanie się jedynie iluzją procesu poznawczego. Praca stworzona przy udziale AI może sprawiać wrażenie oryginalnej, choć trudno określić, kto jest jej rzeczywistym odbiorcą? Uczeń, nauczyciel czy może tylko algorytmiczny system.

IALE w praktyce: od rozmowy do współpracy.

W ostatnich miesiącach coraz wyraźniej widać, że sztuczna inteligencja przestaje być jedynie narzędziem wspierającym nauczycieli. Staje się ona aktywnym partnerem poznawczym, współtwórcą treści, katalizatorem myślenia. Pisałem o tym we wcześniejszym artykule „AI już nie tylko słucha – teraz też pracuje z nami”. Te doświadczenia – inspirujące i obiecujące – wymagają jednak refleksji, czy rozumiemy, z jaką technologią pracujemy? W polskich szkołach i na uczelniach pojawiają się pierwsze próby pracy z AI, ale nadal brakuje spójnego języka, który pozwalałby opisać edukacyjne konsekwencje tej współpracy.

Edukacja w dialogu z AI

Od momentu pojawienia się pierwszych modeli AI zastanawiam się, jak mogą one zmienić edukację. Poszukiwałem możliwości ich zastosowania w szkolnej dydaktyce. Czasami rewolucje zaczynają się cicho – nie od wielkich manifestów, ale od małych decyzji nauczyciela, który pyta: „A co, jeśli pozwolę uczniowi porozmawiać z AI o tym, co go ciekawi?”. Tak może zacząć się zmiana. I właśnie tak – od pytań, nie od odpowiedzi – zaczęła się moja droga do koncepcji IALE. 

AI już nie tylko słucha. Teraz pracuje z nami. Jak badanie zespołu Ethana Mollicka zmienia nasze spojrzenie na współpracę z technologią

Dużo mówi się dziś o sztucznej inteligencji. Jedni widzą w niej zagrożenie, inni – potencjał, dostrzegając jej znaczący wpływ na przyszłość uczenia się. Rzadko jednak patrzymy na AI nie tylko jako na narzędzie, lecz także jak na członka zespołu. Coraz częściej pojawiają się doniesienia o badaniach w tym zakresie. Jednym z nich jest eksperyment przeprowadzony przez zespół pod kierunkiem Ethana Mollicka z Wharton School, szczegółowo omówiony w artykule „The Cybernetic Teammate”. Wnioski z tych badań mogą stać się inspiracją również dla edukacji.